Skrypt inspektora ochrony przeciwpożarowej

  • Dodaj recenzję:
  • 3918
  • Autor: Witold Frankowski
  • Cena netto: 84,76 zł 89,00 zł

Skrypt inspektora ochrony przeciwpożarowej

Witold Frankowski
Bogdan Zaleski (autor rozdziału X)

rok wydania: 2017, wydanie IX
ilość stron: 350
ISBN: 978-83-936073-2-7
format: 16,5x23,5 cm
oprawa: miękka

Skrypt autorstwa Witolda Frankowskiego i Bogdana Zaleskiego z Ośrodka Techniki Pożarnictwa, to prawdziwy niezbędnik dla każdego Inspektora oraz nieoceniona pomoc dla innych specjalistów zajmujących się ochroną przeciwpożarową.

Książka na przestrzeni lat 2008 - 2017 doczekała się dziewięciu wydań i trafiła do blisko 10 000 odbiorców w całej Polsce. Niezależnie od bardzo dobrze ocenianej przez środowisko pożarnicze fachowej treści, wielką zaletą jest jej aktualność. Każde wydanie pozostaje w zgodzie z aktualnymi przepisami regulującymi pracę Inspektorów Ochrony Przeciwpożarowej i jest uzupełniane erratami, gdy zajdzie taka potrzeba.

Wraz z książką zapewniamy dostęp do interaktywnego zbioru aktów prawnych (m.in. Ustawy i Rozporządzenia), który jest aktualizowany wraz z kolejnymi wydaniami Skryptu.

Spis treści
Wstęp / 9

Rozdział I
Zasady organizacji ochrony przeciwpożarowej / 11
System prawny ochrony przeciwpożarowej w Polsce / 11
Pojęcie ochrony przeciwpożarowej / 11
Organizacja ochrony przeciwpożarowej w Polsce / 12
Podstawowe akty prawne regulujące sprawy ochrony przeciwpożarowej / 15
Przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej / 17
Wybrane przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej
Straży Pożarnej / 18
Wybór innych aktów prawnych związanych z ochroną przeciwpożarową / 19
Wyciąg z Kodeksu wykroczeń / 19
Wyciąg z Kodeksu karnego / 21
System przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej obiektów budowlanych i terenów / 21
Wybór innych przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej obiektów budowlanych / 22
Organizacja ochrony przeciwpożarowej w zakładzie pracy / 22
Obowiązki właściciela zarządcy lub użytkownika budynku obiektu lub terenu w zakresie ochrony przeciwpożarowej / 22
Jednostki ochrony przeciwpożarowej w zakładach pracy / 23

Rozdział II
Kompetencje inspektora ochrony przeciwpożarowej / 27
Zadania i obowiązki inspektora ochrony przeciwpożarowej / 27
Wymagania kwalifikacyjne inspektora ochrony przeciwpożarowej / 27
Zakres obowiązków inspektora ochrony przeciwpożarowej / 27
Prowadzenie dokumentacji dotyczącej ochrony przeciwpożarowej w zakładzie / 29
Rodzaje dokumentacji występującej w zakładzie pracy / 29
Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego / 29
Przykładowy schemat instrukcji bezpieczeństwa pożarowego / 32
Raporty o bezpieczeństwie, plany ratownicze / 35
Charakterystyki pożarowe substancji niebezpiecznych / 35
Instrukcje technologiczno-ruchowe / 36
Inne dokumenty / 37

Rozdział III
Podstawowe pojęcia dotyczące spalania i pożarów / 39
Proces spalania / 39
Pojęcia podstawowe / 39
Zjawiska związane z procesem palenia / 46
Rozwój i rodzaje pożarów / 47
Rozwój pożarów ciał stałych / 48
Rozwój pożarów cieczy palnych i gazów / 48
Spalanie gazów / 49
Spalanie pyłów / 51
Rozwój pożaru / 53
Rodzaje pożarów / 55
Przyczyny powstawania pożarów / 57
Przyczyny rozprzestrzeniania się pożarów / 58

Rozdział IV
Przeciwpożarowe wymagania budowlane i drogi pożarowe / 61
Podstawowe wiadomości o budynkach / 65
Klasyfikacja budynków / 65
Kategorie zagrożenia ludzi / 67
Klasyfikacja budynków ze względu na wysokość / 67
Odporność pożarowa budynków / 70
Strefy pożarowe / 73
Elementy wykończenia wnętrz i wyposażenia stałego / 77
Wymagania dotyczące odległości między budynkami. Usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe / 79
Przewody spalinowe, dymowe i wentylacyjne / 82
Wymagania ewakuacyjne / 84
Przejście ewakuacyjne / 86
Wyjścia ewakuacyjne / 87
Drogi ewakuacyjne / 89
Dźwigi dla potrzeb ratowniczych / 91
Dojścia ewakuacyjne / 91
Drabiny ewakuacyjne / 93
Oświetlenie awaryjne, znaki bezpieczeństwa / 95
Wymagania dla oświetlenia awaryjnego / 95
Zasady oznakowania dróg ewakuacyjnych / 98
Wysokość umieszczenia oświetlenia i oznakowania / 98
Lokalizacja znaków ewakuacyjnych na drodze ewakuacyjnej / 99
Drogi pożarowe / 102

Rozdział V
Przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę / 107
Rodzaje obiektów wymagających zapewnienia zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru / 107
Sposoby określania wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych / 107
Jednostki osadnicze / 107
Budynki użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego / 109
Budynki produkcyjne i magazynowe / 109
Gęstość obciążenia ogniowego / 110
Zasady uwzględniania materiałów palnych przy obliczaniu gęstości obciążenia ogniowego / 111
Zaopatrzenie wodne dla innych obiektów i urządzeń technologicznych / 111
Wymagania przeciwpożarowe dla sieci wodociągowych / 114
Zasilanie sieci wodociągowych / 114
Średnice przewodów wodociągowych / 115
Hydranty zewnętrzne / 115
Pompownie przeciwpożarowe / 117

Rozdział VI
Zabezpieczenie przeciwpożarowe instalacji użytkowych oraz instalacji i urządzeń technologicznych / 119
Rodzaje instalacji użytkowych i technologicznych. Zagrożenia pożarowe i wybuchowe / 119
Instalacje elektryczne / 119
Instalacje gazowe / 121
Instalacje ogrzewcze i kominowe / 126
Instalacje odgromowe i uziemiające / 131
Instalacje wentylacyjne / 134
Ocena zagrożenia pożarem i wybuchem urządzeń technologicznych, pomieszczeń i przestrzeni zewnętrznych / 137
Przeciwpożarowe wymagania dla instalacji i urządzeń w obiektach zagrożonych wybuchem / 138
Badania okresowe instalacji i urządzeń / 138
Zabezpieczenia przejść instalacyjnych przez elementy oddzieleń przeciwpożarowych / 140
Przepusty instalacji niepalnych / 140
Przepusty instalacji palnych / 141
Przeciwpożarowe wymagania dla maszyn i urządzeń w strefach zagrożonych wybuchem / 141
Strefy zagrożenia wybuchem a kategorie urządzeń / 143
Wymagania dla urządzeń elektrycznych stosowanych w strefach zagrożonych wybuchem / 144
Dobór urządzeń elektrycznych / 147
Zasady doboru instalacji wentylacyjnej w pomieszczeniach zagrożonych wybuchem / 149
Techniczne środki zabezpieczenia przeciwpożarowego instalacji i urządzeń / 150
Zabezpieczenia instalacji gazowych / 150
Urządzenia sygnalizacyjno-odcinające / 151
Klapy przeciwpożarowe w przewodach instalacji technologicznych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych / 152
Stałe i półstałe urządzenia gaśnicze i zabezpieczające dla instalacji i urządzeń technologicznych / 153
Drzwi i bramy przeciwpożarowe / 153

Rozdział VII
Środki gaśnicze, gaśnice, koce gaśnicze / 157
Podział środków gaśniczych i ich działanie / 157
Woda / 157
Piana gaśnicza / 159
Gazy gaśnicze / 163
Proszki gaśnicze / 165
Halony, zamienniki halonów / 170
Zakres stosowania środków gaśniczych / 172
Bezpieczeństwo / 173
Gaśnice, koce gaśnicze / 175
Gaśnice / 175
Zasady rozmieszczania gaśnic / 176
Rodzaje gaśnic / 177
Przykłady gaśnic stosowanych w ochronie przeciwpożarowej / 179
Gaśnica proszkowa GP-6x ABC / 179
Gaśnica płynowa GW-6x ABF / 180
Gaśnica śniegowa GS-5X B / 181
Gaśnica proszkowa GP-2xABC / 182
Gaśnica proszkowa GP-4xABC / 183
Gaśnica proszkowa GP-6zABC / 184
Gaśnica proszkowa GP-12xABC / 185
Gaśnica proszkowa przewoźna GP-25x ABC / 186
Gaśnica proszkowa przewoźna - nazwa stosowana: agregat proszkowy AP-25z ABC / 187
Gaśnica proszkowa przewoźna - nazwa stosowana: agregat proszkowy AP-50x ABC / 188
UGS-30 / 189
Urządzenie gaśnicze śniegowe - nazwa stosowana: agregat śniegowy AS-60n / 190
Gaśnica płynowa GW-2xABF / 191
Urządzenie gaśnicze UGSE-2x / 192
Zasady działania, obsługa gaśnic / 193
Gaśnica wodna (płynowa) lub pianowa / 193
Gaśnica proszkowa / 193
Gaśnica śniegowa / 193
Koc gaśniczy / 193
Terminy i zakres przeglądów technicznych i czynności konserwacyjnych gaśnic i kocy gaśniczych / 194

Rozdział VIII
Urządzenia przeciwpożarowe / 197
Instalacje wodociągowe przeciwpożarowe / 197
Hydranty i zawory hydrantowe / 197
Zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej / 201
Jednoczesność poboru wody / 201
Budynki wysokie i wysokościowe / 202
Prowadzenie przewodów zasilających / 202
Pompownie przeciwpożarowe / 203
Terminy i zakres przeglądów technicznych i czynności konserwacyjnych / 204
Systemy sygnalizacji pożarowej / 205
Zasady wyposażania obiektów w systemy sygnalizacji pożarowej / 205
Zadania systemów sygnalizacji pożarowej / 207
Alarmowanie pożarowe / 211
Odbiór, eksploatacja, zakres przeglądów technicznych i czynności konserwacyjnych systemów sygnalizacji pożarowej / 213
Alarmy fałszywe / 217
Urządzenia gaśnicze / 217
Rodzaje urządzeń gaśniczych / 217
Zasady wyposażania obiektów w urządzenia gaśnicze / 218
Zasady działania urządzeń tryskaczowych i zraszaczowych, urządzeń gaśniczych pianowych, proszkowych i gazowych / 219
Inne stałe urządzenia gaśnicze / 232
Dźwiękowe systemy ostrzegawcze / 232
Zasady wyposażania obiektów w dźwiękowe systemy ostrzegawcze / 232
Zadania dźwiękowych systemów ostrzegawczych / 233
Dokumentacja dźwiękowych systemów ostrzegawczych / 235
Konserwacja dźwiękowych systemów ostrzegawczych / 235
Instrukcja dotycząca konserwacji dźwiękowych systemów ostrzegawczych / 235
Urządzenia oddymiające / 236
Systemy grawitacyjnego oddymiania i usuwania ciepła / 236
Klapy dymowe / 236
Instalacje wentylacji oddymiającej / 238
Systemy oddymiania / 239

Rozdział IX
Prace niebezpieczne pod względem pożarowym / 245
Zasady prowadzenia prac niebezpiecznych pod względem pożarowym / 245
Pojęcie prac niebezpiecznych pożarowo / 245
Kwalifikacje / 246
Zabezpieczenie prac pożarowo niebezpiecznych / 247
Rozdział X
Zapobieganie poważnym awariom przemysłowym / 249
Podstawy prawne zapobiegania poważnym awariom przemysłowym / 249
Definicje i zasady ogólne / 250
Ochrona środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji / 251
Poważne awarie / 252
Zasady zaliczenia zakładów o większym (ZoZR) i o dużym ryzyku (ZoDR) i zgłoszenie zakładu / 256
Obowiązki organów administracji publicznej oraz prowadzącego ZoZR i ZoDR wystąpienia poważnej awarii przemysłowej / 265
Dokumenty dotyczące zapobieganiu poważnym awariom przemysłowym / 269
Odpowiedzialność karna / 273
Odpowiedzialność administracyjna / 274

Rozdział XI
Zasady organizacji i prowadzenie działań ratowniczo-gaśniczych / 277
Sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej i innego miejscowego zagrożenia / 277
Rodzaje zagrożeń na terenie zakładu, ich prawdopodobieństwo wystąpienia, częstotliwość, rozmiar, skutki / 277
Postępowanie na wypadek pożaru, przed i po przybyciu straży pożarnej / 278
Zasady alarmowania jednostek ratowniczych / 279
Numer 112 / 282
Działania ratowniczo-gaśnicze podjęte przez pracowników zakładu w przypadku pożaru lub wystąpienia innego miejscowego zagrożenia / 282
Uprawnienia Kierującego Działaniami Ratowniczymi (KDR) uwarunkowane wystąpieniem stanu wyższej konieczności / 284
Elementy stanu wyższej konieczności / 285
Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy (KSRG) / 287
Podstawowe zasady prowadzenia działań ratowniczych / 293
Działania gaśnicze / 293
Sposoby dostarczania wody do pożaru / 296
Parametry taktyczno-techniczne samochodów pożarniczych / 297
Podawanie środków gaśniczych / 300
Formy działania taktycznego / 300
Właściwości substancji niebezpiecznych istotne podczas działań ratowniczych / 302
Transport materiałów niebezpiecznych / 303
Zasady działań ratownictwa chemicznego / 304
Ewakuacja ludzi, zwierząt i mienia / 305
Taktyka działań ratowniczych. Wykorzystanie uwarunkowań budowlanych i terenowych do właściwego prowadzenia akcji gaśniczej / 311
Podział obiektu na strefy pożarowe / 311
Dozór pogorzeliska / 311
Wzór postanowienia o przekazaniu miejsca objętego działaniem ratowniczym / 313
Rozdział XII
Prowadzenie kontroli spełniania wymagań ochrony przeciwpożarowej w zakładzie pracy / 314
Prowadzenie kontroli wewnętrznych / 314
Prowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych przez Państwową Straż Pożarną / 317

Rozdział XIII\
Metodyka prowadzenia szkoleń / 323
Elementy procesu dydaktycznego / 323
Definicje / 323
Cechy procesu kształcenia / 323
Elementy procesu nauczania / 324
Wykorzystanie pomocy dydaktycznych w procesie kształcenia / 327
Środki dydaktyczne / 327
Funkcje środków dydaktycznych i ich rola w nauczaniu / 327
Przygotowanie merytoryczne do zajęć / 328
Planowanie pracy dydaktycznej / 328
Merytoryczno-metodyczne przygotowanie prowadzącego szkolenie / 328
Realizacja szkolenia w zakładzie pracy / 330
Przygotowanie szkolenia / 330
Formy i metody doskonalenia zawodowego / 333
Rola doskonalenia zawodowego / 333
Formy i metody doskonalenia zawodowego / 333

Rozdział XIV
Ustalanie przyczyn i okoliczności powstania pożarów / 335
Ustalenie okoliczności powstania pożaru / 335
Klasyfikacja pożarów / 335
Podział miejscowych zagrożeń / 336
Podział alarmów fałszywych / 337
Charakterystyka przyczyn pożarów / 337
Metodyka badań popożarowych oraz metod badawczych / 338
Laboratoryjne metody badania przyczyny pożaru / 341
Charakterystyka śladów powstałych po pożarze / 341
Wybrane sposoby lokalizowania ognisk pożaru / 341
Ekspertyza pożarowo-techniczna / 343
Rola świadków w postępowaniu procesowym / 344
Dokumentacja popożarowa / 344

Wykaz tabel / 347
Wykaz ilustracji / 348
Bibliografia / 349